Tonderzwammen huisvesten wel 600 soorten kevers en vliegen (NB 09-19)

Tonderzwammen zijn die typische harde houtzwammen die je als brede grijze paardenhoeven aan dode en kwijnende grote bomen ziet hangen. Vroeger waren ze een zeldzame verschijning in onze bossen. Nu er meer dode bomen in onze bossen blijven staan, zijn er ook meer tonderzwammen. Ze zijn een belangrijke schakel in de kringloop van het bos. Ze helpen om dode bomen af te breken en de voedingsstoffen terug vrij te geven voor volgende generaties. Tegelijk leven er in deze zwammen heel veel soorten kleine insecten zoals kevertjes en vliegen, die de levende of dode tonderzwammen opeten, of er in schuilen. Alleen hadden we tot nu toe geen idee hoe soortenrijk deze gemeenschap is.

Daarom verzamelden onderzoekers op beuken overal in Europa - van Zweden tot Italië, van Spanje tot Oekraïne - tonderzwammen en onderzochten ze op soortenrijkdom van kevertjes en vliegjes die er in leefden. Het INBO zamelde in het Zoniënwoud ook een aantal zwammen in voor dit onderzoek.

Uit de analyse blijkt dat in die tonderzwammen zeer veel soorten leven. De onderzoekers schatten dat er wel tot 600 soorten kevertjes en vliegjes in kunnen leven.

Verder bleek dat er opvallend weinig verschillen zijn in soortensamenstelling tussen de verschillende herkomsten: een tonderzwam in Zweden bevat vaak dezelfde soorten als eentje uit Oekraïne. De soortenrijkdom per vruchtlichaam werd vooral bepaald door de grootte van de zwam, en niet door zijn afkomst. De zwammen uit het Zoniënwoud moesten hierbij zeker niet onderdoen voor die uit andere gebieden.

Dit onderzoek bevestigt de uitzonderlijke waarde van dode en kwijnende bomen met houtzwammen. Het illustreert dat biodiversiteit in bossen vaak onzichtbaar is: in één tonderzwam zitten misschien wel meer diersoorten dan je op een gemiddelde wandeling in het bos te zien krijgt.

Kris Vandekerkhove

Meer lezen: Arthropod communities in fungal fruitbodies are weakly structured by climate and biogeography across European beech forests

foto van bolitophagus

Bolitophagus reticulatus is een van de soorten die typisch in tonderzwammen leven. Hij is opvallend groot (7 mm); de meeste tonderzwambewoners zijn nauwelijks 1 mm groot.
 

Feedback