Van 14 tem 19 december 2017 verhuist INBO Brussel naar het Herman Teirlinckgebouw op de site Thurn & Taxis, Havenlaan 88 bus 73, 1000 Brussel.

Natuurrapport 2016 - Tuinieren voor meer biodiversiteit

17-02-2017
Brussel

 

Het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek formuleert in deze editie van zijn tweejaarlijkse Natuurrapport ‘Aan de slag met ecosysteemdiensten’ (*), aanbevelingen en tips voor het beleid, organisaties en burgers,  om meer rekening te houden met natuurvoordelen, ecosysteemdiensten in het vakjargon. De natuur kan deze voordelen enkel maar blijvend leveren als we die natuur niet aantasten of uitputten. Omgekeerd geldt ook dat als we de natuur een handje helpen dat dit ook voor ons meer voordelen oplevert. Het beschermen van de natuur is dus niet alleen een taak van de natuursector, Natuurpunt of het Agentschap voor Natuur en Bos, maar ook van landbouw, private eigenaars, bedrijven, gemeenten, …. en burgers. Het natuurrapport focust met andere woorden op bewustwording van elkeen die beroep doet op zijn omgeving, en stelt dat bewustzijn zal leiden tot engagement.

In dit Natuurrapport gingen we o.a. in op tuinen, als een concreet voorbeeld van hoe het concept van natuurvoordelen kan worden ingezet. Dit gebeurde in samenwerking met Valerie Dewaelheyns die over het belang van tuinen voor natuurvoordelen een doctoraat maakte.

In Vlaanderen bedraagt de oppervlakte van alle tuinen samen 124.000 ha, of maar liefst 9 % van de oppervlakte van het gewest. Ter vergelijking: 11% van Vlaanderen is bos en 45% beroepslandbouwgebied.  De tuin is niet alleen een oase van rust en ontspanning voor de eigenaar, maar levert ook kosteloos vele zichtbare en onzichtbare natuurvoordelen, ook voor de buren, zoals infiltratie van regenwater, verkoeling, bestuiving en voedselproductie. De helft van de oppervlakte van de tuinen bestaat uit gras en struiken, een vijfde uit bomen en 30% is verhard.

Omdat de Vlaamse tuinen samen zo’n grote oppervlakte beslaan, hebben vele kleine ingrepen toch een impact op de biodiversiteit. Een meer duurzame inrichting en beheer van tuinen, bijvoorbeeld het gras laten liggen bij het maaien, meer wilde planten laten staan en het wegnemen van verharde oppervlaktes leveren een bijdrage. Daarnaast zijn er ook heel wat winsten te boeken door het gebruik van meststoffen, insecticiden en herbiciden te verminderen. Op die manier kan iedereen bijdragen tot het realiseren van natuurvoordelen. De realisatie van de ‘grote’ Europese natuurdoelen berust vooral bij professionals, maar iedereen - stedeling of plattelandsbewoner - kan bijdragen tot het terugdringen van het biodiversiteitsverlies. Dit kan vanuit de overheid gestimuleerd worden door een combinatie van regelgeving en sensibilisering, en door in dialoog te gaan met alle betrokkenen bij tuinen: tuincentra, groenaannemers, buurtcomités....

Tuinvoorbeelden

  • Frank Van de Meutter heeft een tuin, die grenst aan een natuurgebied, zo ingericht dat insecten er maximale kansen krijgen. Hij inventariseerde er maar liefst 1254 soorten insecten, 45% van de totale Vlaamse biodiversiteit van de onderzochte soortgroepen.
  • Ine Timmerman zet een lapje grond in de buurt van het Psychiatrisch Centrum Sint-Jan-Baptist in Zelzate in voor tuintherapie: het contact met de natuur heeft een gunstig effect op het welzijn van haar cliënten.
  • Greet Heylen is mede-oprichter van de samentuin Silsburg in Deurne: op 1ha grond worden volgens de principes van permacultuur groenten gekweekt en daarna verdeeld onder de mensen die meewerkten.
  • Rop Bosmans heeft wat hij zelf een “halfwilde” stadstuin noemt in Gent. Zijn bijdrage aan de biodiversiteit blijkt onder andere uit het grote aantal spinnensoorten dat hij kon inventariseren.
     

------------------------

(*) Het INBO Natuurrapport reikt bouwstenen en praktijkvoorbeelden aan

Hoe kunnen we ecosystemen en hun diensten herstellen? Het Natuurrapport houdt drie mogelijke bouwstenen van een ecosysteemdienstengericht beleid tegen het licht:

  • Groene infrastructuur: Wat is groene infrastructuur precies en hoe verhoudt het zich tot biodiversiteit? Hoe kunnen we de groene infrastructuur in Vlaanderen herstellen, en zo ook impliciet onze ecosystemen en hun diensten verbeteren?
  • Waardering: Op welke manier kunnen we ecosysteemdiensten een waarde geven? Waardering kan beleidsmakers helpen om hun strategische beslissingen over landgebruik te baseren op het maatschappelijke belang van een brede waaier aan ecosysteemdiensten.
  • Taal: Hoe kunnen we helder communiceren over de voordelen die ecosystemen bieden?
     

Daarnaast werkt het Natuurrapport vier praktijkvoorbeelden uit waarbij we de ESD-benadering en haar bouwstenen toepassen. Het gaat om: 1) bebossing en ontbossing, 2) het landbouwbedrijf, 3) het Regionaal Landschap Rivierenland en 4) de bebouwde omgeving.

 

Persinfo 
Contact: Koen Van Muylem, woordvoerder INBO, 0473 814 928
Feedback