Elft terug in de Schelde na 100 jaar afwezigheid

Zondag 26 april waren medewerkers van het INBO bezig met het onderzoeken van dode vissen op de Schelde als gevolg van de vervuiling uit Frankrijk. Daarbij gaat ook extra aandacht naar zeldzame soorten. Ze deden daarbij een hoogst uitzonderlijke vondst: tussen de dode vissen troffen ze een volwassen elft aan, een soort die uitgestorven was in België. De elft is, net zoals bijvoorbeeld de Europese paling of Atlantische zalm, een typische ‘trekvis’ die tussen zout en zoet migreert. Nooit eerder werd zo ver landinwaarts (200 km vanaf de zee voorbij vier stuwen op de Bovenschelde in Kerkhove) een elft gevangen in Vlaanderen. De aanwezigheid van deze zeer gevoelige trekvis, die hoge eisen stelt aan de hoeveelheid opgeloste zuurstof in het water, bevestigt dat het in vergelijking met tientallen jaren geleden veel beter gaat met de Schelde, en ze opnieuw een belangrijke migratieroute is voor veel van deze trekvissoorten.

De elft is een haringachtige vis die verwant is met en lijkt op een andere recente aanwinst in de Schelde, de fint. Maar de elft is groter:  hij kan tot 80 cm lang worden. Het gevangen exemplaar was 57 cm lang, een lengte die de fint zelden of nooit bereikt. De elft heeft minder stippen achter het kieuwdeksel dan de fint, maar onderscheidt zich vooral door zijn kieuwzeef met meer uitsteeksels op de kieuwboog: we telden er meer dan 80, bij de fint zijn het er maximaal 60. Ook de vindplaats wijst met hoge zekerheid dat het om een elft gaat: finten blijven binnen de getijdenzone van de rivier, dit exemplaar bevond zich ver daarboven in zoet water.

De vis kan afkomstig zijn uit de Oosterschelde, daar lopen een aantal herintroductieprogramma’s. Het dier zou dan op eigen kracht via de Westerschelde tot hier zijn geraakt. Het ILVO ving ook in 2012 voor de kust al eens een jong exemplaar (27,5 cm) in het kader van een Europees onderzoeksproject, en ook toen vermoedde men dat de oorsprong een herintroductie was.

De elft was 57 cm lang (foto INBO)

De elft was 57 cm lang (foto INBO)

Meer dan 80 uitsteeksels op de kieuwboog sluiten fint uit (foto INBO)

Meer dan 80 uitsteeksels op de kieuwboog sluiten fint uit (foto INBO)

Feedback