Toggle menu

Verwerving van natuurgebieden door de erkende terreinbeherende verenigingen en het Vlaamse Gewest

De verwerving van terreinen ten behoeve van natuur en bos, en de daaraan verbonden middelen, vertoont al jaren een dalende trend.
Bron: 
Agentschap voor Natuur en Bos (ANB)

Horizontal Tabs

Algemeen
Definitie 
De indicator toont de evolutie van zowel de aankopen (in ha) voor natuur en bos door de erkende terreinbeherende verenigingen en het Vlaams Gewest als de middelen van het Vlaams Gewest waarmee die aankopen verricht werden (in 1000 €).
Bespreking 

Volgens het MINA-plan 4 is de verwerving van gronden door het Vlaamse Gewest en de terreinbeherende verenigingen een strategisch belangrijk instrument. De aankoop van terreinen door het Vlaams Gewest en de erkende terreinbeherende verenigingen zorgt er immers voor dat natuur ook effectief de hoofdfunctie wordt op die terreinen. Van alle gebieden met de hoofdfunctie natuur hebben de natuur- en bosgebieden in eigendom van de erkende terreinbeherende verenigingen en het Vlaams Gewest doorgaans een hogere natuurwaarde. In het Vlaams Regeerakkoord 2009-2014 werd daarom de ambitie uitgesproken om het verwervingsritme te verhogen, of toch minstens aan te houden.

Voor de huidige regeerperiode 2014-2019 maakt noch het Vlaams Regeerakkoord, noch de Beleidsnota Omgeving melding van de verwerving van natuurgebieden. De focus van het natuurbeleid ligt vandaag op de realisatie van de Europese natuurdoelen. Hierbij zet de overheid in op het ondersteunen van iedereen die daarvoor een engagement wil aangaan. Dit wordt als complementair en deels als alternatief voor de verwerving van terreinen aanzien.

In 2015 kochten de erkende terreinbeherende verenigingen en het Vlaams Gewest samen 927 ha aan. Dat is 523 ha of 36% minder dan de oppervlakte die tijdens de vorige regeerperiode (medio 2009 - medio 2014) gemiddeld werd verworven op jaarbasis en 983 ha of 52 % minder dan tijdens de regeerperiode daarvoor (medio 2004 - medio 2009). De verwerving van terreinen ten behoeve van bos en natuur is al jaren in dalende lijn. Die daling is hoofdzakelijk toe te schrijven aan de afname van de aankoop van terreinen door het Vlaams Gewest.

In 2015 bleven de aankopen door het Vlaams Gewest, onder meer door uitzonderlijke besparingen op de beschikbare aankoopbudgetten, beperkt tot 351 ha. De verwerving van natuurgebieden door de erkende terreinbeherende verenigingen blijft de laatste jaren min of meer op peil.

In 2015 werd door het Vlaams Gewest 16,3 miljoen euro besteed aan de verwerving van terreinen voor natuur en bos. Het grootste deel daarvan, 9,5 miljoen euro, werd door het Vlaams Gewest zelf uitgegeven aan aankopen. De overige 6,8 miljoen werd onder de vorm van aankoopsubsidies verstrekt aan de erkende terreinbeherende verenigingen. Het bedrag dat het Vlaams Gewest in 2015 aan aankopen besteedde ligt 33% lager dan het bedrag dat tijdens de vorige regeerperiode (medio 2009 – medio 2014) gemiddeld op jaarbasis werd gespendeerd en 45% lager dan tijdens de regeerperiode daarvoor (medio 2004 - medio 2009). De daling van de beschikbare middelen is daarmee de belangrijkste reden voor de daling van de aankopen. Ook de stijging van de grondprijzen voor natuur- en bosgebieden speelt een rol. Daardoor kan er met de beschikbare middelen steeds minder aangekocht worden. In constante prijzen (= gecorrigeerd voor de stijging van de consumptieprijzen) liggen de uitgaven voor de aankoop van natuur- en bosgebieden in 2015 immers 42% lager dan tijdens de vorige regeerperiode (medio 2009 – medio 2014) en 60% lager dan tijdens de regeerperiode daarvoor (medio 2004 - medio 2009).

Beleidsdoelen 
  • Streefdoel 2 EU 2020 biodiversiteitsstrategie:Tegen 2020 worden ecosystemen en ecosysteemdiensten gehandhaafd en verbeterd door groene infrastructuur op te zetten en ten minste 15 % van de aangetaste ecosystemen te herstellen.
  • Bijkomend op te volgen MINA-plan 4:Binnen planperiode wordt naar een gunstige trend gestreefd.
Technische toeliching
Updatefrequentie 
jaarlijks
Referentie 
Natuurindicatoren, 2017. Verwerving van natuurgebieden door de erkende terreinbeherende verenigingen en het Vlaamse Gewest. Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek, Brussel.
www.natuurindicatoren.be (versie van 25-05-2017).

Recent geupdate