Bladontwikkeling eik en beuk

Het uitlopen van zowel eik als beuk verloopt vroeger in warme jaren dan in koude. Bij verdere opwarming vervroegt en verlengt het groeiseizoen van bomen hierdoor. De lange-termijn gevolgen voor het ecosysteem zijn nog onduidelijk.
Bron: 
INBO

Horizontal Tabs

Algemeen
Definitie 
Deze indicator bespreekt de evolutie van het begin en het einde van de bladontplooiing van eik en beuk. Sinds 2002 maakt het INBO fenologische opnames in Meerdaalwoud en Zoniënwoud.. Voor deze indicator wordt de evolutie van de datum waarop de bomen beginnen in blad te komen en deze waarop ze volledig in blad staan, onderzocht.
Bespreking 

Klimaatverandering heeft een impact op de biodiversiteit. Dit uit zich o.a. in temporele veranderingen.
De fenologie kan dergelijke veranderingen in beeld brengen. Door de grote jaarlijkse schommelingen in voorjaarstemperatuur is een vervroeging van het groeiseizoen, die in literatuur vermeld wordt, nog niet zichtbaar in deze tijdsreeks. Wel zien we dat het uitlopen van zowel eik als beuk vroeger verloopt in warme jaren (bv. 2007) dan in koude (bv. 2013).
Bladontwikkeling bij eik begint in Vlaanderen doorgaans half april. Dit gebeurde in de periode 2003 - 2018 nagenoeg op hetzelfde moment, maar in 2007 en 2014 (warm voorjaar) was dat een week vroeger. In jaren met een kouder voorjaar, zoals 2006 en 2013, was dit eind april tot begin mei. Het beeld voor beuk is vrij gelijkaardig, maar de bladontwikkeling gebeurt sneller. Bij beuk valt op dat de bladontwikkeling sterk versnelt onder invloed van een warme aprilmaand, zoals in in 2007 en 2014, en ook in 2018. Beuk voleindde de bladontvouwing het traagst in jaren met een gemiddeld koudere april.
Door verdere opwarming komen bomen steeds vroeger in blad en behouden ze hun bladeren langer in de herfst. Hierdoor verlengt het groeiseizoen en kunnen bomen meer groeien. Dit lijkt op het eerste gezicht positief, maar het is onduidelijk wat dit betekent voor de boomvitaliteit. Vele organismen hebben hun levenswijze afgestemd op het huidige groeiritme. Wijzigende boomfenologie kan bijdragen tot het al dan niet voorkomen van insectenplagen of ziekten.

Beleidsdoelen 
  • Streefdoel 2 EU 2020 biodiversiteitsstrategie:Tegen 2020 worden ecosystemen en ecosysteemdiensten gehandhaafd en verbeterd door groene infrastructuur op te zetten en ten minste 15 % van de aangetaste ecosystemen te herstellen.
Technische toeliching
Updatefrequentie 
jaarlijks
Feedback