Klimaatadaptatieplan voor de estuariene natuur in de Zeeschelde (NB 11-19)

De klimaatverandering stelt het aanpassingsvermogen van de Zeeschelde op de proef. Temperatuurstijging, zeespiegelstijging en veranderende neerslagpatronen hebben een grote impact op het estuariene ecosysteem.

We verwachten door de stijgende zeespiegel hogere waterstanden en toenemende stroomsnelheden. Dijken dicht tegen de rivier verhinderen dat de rivier zijdelings kan uitbreiden, zodat oevers steiler worden en habitats smaller en meer gefragmenteerd. Dit vermindert de oppervlakte kwaliteitsvolle habitats en daardoor de biodiversiteit. Uiteindelijk neemt ook het het reinigend vermogen van de riviernatuur af. Het systeem dreigt ook vatbaarder te worden voor invasieve exoten en warmteminnende pathogenen.

De dringende vraag stelt zich hoe we deze natuur het best beschermen in het licht van toekomstige veranderingen. Een klimaatgevoeligheidsanalyse toont aan dat niet elk deel van het Zeeschelde-estuarium even gevoelig is voor de effecten van klimaatverandering. Het meest gevoelig zijn zones met de kleinste natuurarealen, met smalle, steile oeverzones die sterk gefragmenteerd zijn en blootgesteld zijn aan verstoring door bijvoorbeeld recreatie, stroomsnelheden en golfwerking door scheepvaart. Omwille van deze ruimtelijke verschillen stellen we een beheeraanpak op maat voor en stellen we maatregelen voor om het ecosysteem maximaal voor te bereiden op de toekomst.

De studie is geen eindpunt, maar eerder een aanzet naar een weloverwogen instrument op maat. Dit moet toelaten om als respons op de klimaatverandering een wetenschappelijke onderbouwing te maken voor een prioritering in de beleidskeuzes. Het voornaamste doel is het maximaal verbeteren en behouden van het ecosysteemfunctioneren in het Zeeschelde-estuarium, met ruimte voor habitats en soorten.

Gunther Van Ryckegem

Meer lezen: Van Ryckegem G. (2019). Klimaatadaptatieplan voor de estuariene natuur in de Zeeschelde. Rapporten van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek 2019 (40). Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek, Brussel. DOI: doi.org/10.21436/inbor.16943295

Deze studie kadert in het door Europa gecofinancierde LIFE-project SPARC (Space for Adapting the River Scheldt to Climate change, 2017-2022)

Feedback