Instappen in agromilieubeheer niet alleen geldkwestie (JB-14)

De EU strategie om landbouwers aan te zetten tot het instappen in agromilieubeheermaatregelen is vooral gebaseerd op de idee dat ze financieel gecompenseerd willen worden voor hun inspanningen. Uit onderzoek blijkt evenwel dat landbouwers velerlei redenen kunnen hebben om aan agromilieubeheer te willen doen. Een beter begrip hiervan kan zeker ten goede komen aan een betere communicatie met landbouwers en een gerichtere ondersteuning van hun inspanningen.

Uit enquêtes bij landbouwers is gebleken dat subsidiebedrag, inpasbaarheid in de bedrijfsvoering, positief effect op het milieu, enz., belangrijke redenen zijn om te participeren in agromilieubeheer.  Het belang van deze afzonderlijke elementen zegt echter weinig over de rol of betekenis die de landbouwer er aan geeft. Het is hiervoor nodig om de redenering is zijn geheel te kennen. We voerden gesprekken met 43 landbouwers in Vlaams- en Waals-Brabant over hun motivaties, praktische ervaringen en toekomstverwachtingen. Door middel van een logische analyse werden de redeneringen van de landbouwers aan het licht gebracht. Die zijn vervolgens gebundeld en beschreven in zes stijlen van participatie: opportunistisch, calculerend, compenserend, optimaliserend, katalyserend en geëngageerd. Eenzelfde landbouwer kan in principe verschillende stijlen toepassen, naargelang het type maatregel, het perceel, enz. 

Deze studie toont aan dat de logica van de landbouwers niet eenvoudig is terug te brengen tot een compensatie voor inspanningen en kosten (nl. de EU-logica). Waar bijvoorbeeld de subsidie voor sommigen een doel is, een louter boekhoudkundige kwestie, is het voor anderen een middel om een door hen beoogd milieueffect mogelijk te maken (minder erosie, aantrekkelijk landschap, enzovoort). Bovendien wordt er geredeneerd op verschillende schaalniveaus (van een deel van een perceel tot de ganse bedrijfsvoering en soms het omringende landschap). Kortom, kennis van participatiestijlen kan een beter inzicht geven in de rol die agromilieubeheer speelt en kan spelen in de concrete bedrijfspraktijk.

Ann Van Herzele

Meer lezen: Van Herzele A., Gobin A., Van Gossum P., Acosta L., Waas T. Dendoncker N., de Frahan B.H. (2013). Effort for money? Farmers’ rationale for participation in agri-environment measures with different implementation complexity. Journal of Environmental Management 131: 10-120.

 

Feedback