Essentaksterfte: eerste resultaten resistentieonderzoek stemmen hoopvol (JB-17)

Exotische ziekteverwekker

In natuurlijke bossen bestaat meestal een dynamisch evenwicht tussen de waardplant (een plant waarop een organisme of virus de bestanddelen vindt die voor zijn groei nodig zijn) en zijn pathogenen (ziekteverwekkers). Dit evenwicht bestaat enkel in geografisch afgesloten gebieden. Wanneer deze barrières doorbroken worden door de introductie van een exotische pathogeen in een nieuwe omgeving, kan deze in contact komen met zogenaamde ‘naïeve waardplanten’. Die beschikken niet over specifieke resistentiegenen, maar groeien in een voor de pathogeen geschikt biotoop, wat vervolgens tot een epidemie leidt. Dit is het geval voor de schimmel ‘vals essenvlieskelkje’, afkomstig uit Azië, die in Europa massaal essentaksterfte veroorzaakt bij de gewone es.

3,2 % van de essen zijn beduidend minder vatbaar

Wij bestudeerden gedurende vijf opeenvolgende jaren de symptomen van essentaksterfte bij 5100 essen uit 51 natuurlijke herkomstgebieden in Europa, aangeplant in een veldproef in 2006. Eind 2017 was 62,8 % van de essen afgestorven. Honderdeenenzestig bomen (3,2 %) vertoonden veel minder essentaksterfte. We gebruiken enten en stekken van deze weinig vatbare essen om ze te vermeerderen en te onderzoeken waarom ze nauwelijks reageren op de schimmel.

Gezonde ouders zorgen voor meer gezonde kinderen

We gaan ook na of deze gezonde essen ook veel gezonde nakomelingen opleveren zodat we op termijn een nieuwe zaadbron kunnen aanleggen waaruit weer nieuwe gezonde populaties kunnen ontstaan. De eerste resultaten zijn alvast veelbelovend. Zo zijn al 10 % van de zaailingen, opgekweekt uit zaden geoogst op gezonde essen uit twee Litouwse herkomsten (waar de ziekte al sinds midden de jaren 1990 voorkomt), ook weinig vatbaar voor de ziekte. Voor de Vlaamse aanbevolen herkomst ’t Hoge Bos is dat maar 3,7 %.

Wie helpt ons mee?

We werken tegelijk aan het behoud van autochtone populaties en zoeken daarom gezonde essen in zwaar aangetaste gebieden in Vlaanderen. Zo hopen we een brede collectie uit te bouwen met een hoge genetische diversiteit. Lezers die ons hierbij willen helpen en gezonde essen willen melden, kunnen contact opnemen via onderstaande e-mailadres. Hoe je gezonde essen kan herkennen, kan je lezen in dit artikel uit het  INBO Bosreservatennieuws.

Marijke Steenackers en Bart De Cuyper

Feedback