Droog, droger, droogst… blauwe dennenprachtkevers in onze bossen (NB 12-18)

Droogte beïnvloedt bosecosystemen op verschillende manieren. Zaailingen, jonge boompjes en struiken wortelen ondiep en sterven vooral af als een rechtstreeks gevolg van watertekort. Oudere bomen hebben dan weer meer te lijden onder een ander gevolg van langdurige droogte, namelijk de snelle en soms massale toename van zwakteparasieten zoals recent de blauwe dennenprachtkever (Phaenops cyanea).

Zwakteparasieten zijn organismen die een boom pas aantasten nadat die verzwakt is. Droogte is in dit verband een van de meest voorkomende oorzaken van verzwakking.

De procesketen droogte-verzwakking-zwakteparasieten is dus bekend, maar INBO-onderzoek toont aan dat er onlangs nieuwe spelers in onze regio opdoken. Bij drie recente gevallen van sterfte van gewone den in Limburg en Antwerpen, stelden we elke keer de aanwezigheid van blauwe dennenprachtkever vast. De vraatactiviteit van hun larven ligt mee aan de basis van de sterfte van de bomen.

De kever was tot voor kort onopvallend aanwezig in onze dennenbossen, maar de populaties lijken de laatste jaren toe te nemen. Voor zover bekend bestaan er uit het verleden geen berichten over zijn betrokkenheid bij het afsterven van dennen in Vlaanderen. Weinig bosbeheerders zijn er dus mee vertrouwd. Deze prachtkever profiteert dubbel van het warme en droge weer van de voorbije jaren: de omstandigheden voor deze warmteminnende soort worden beter door de stijgende temperaturen en de bomen worden gevoeliger voor aantasting doordat ze verzwakt zijn na de droogte.

We stelden in Oost-Vlaanderen een gelijkaardige aantasting vast van Canadapopulieren door een andere prachtkever, de populierenprachtkever. Dit is ook een weinig bekende soort in Vlaanderen, die de komende jaren mogelijk ook zal toenemen.

Peter Roskams, Arthur De Haeck, Geert Sioen

Feedback