Dertig jaar dagvlindermonitoring in Vlaanderen (NB 07-20)

Je hoort mensen wel eens zeggen dat ze vroeger veel meer vlinders op hun vlinderstruik zagen dan nu, maar is dat ook zo? Door dagvlinders te monitoren kunnen we op dit soort vragen een sluitend antwoord geven. Dagvlindermonitoring bestaat erin dat je op een vast traject en bij goede weersomstandigheden wekelijks het aantal individuen telt van elke soort dagvlinder die je op je wandeling tegenkomt. Door op deze gestandaardiseerde manier vlinders te tellen, krijgen we een goed beeld van de veranderingen in het aantal dagvlinders doorheen de tijd.

In Vlaanderen doen we sinds 1991 aan dagvlindermonitoring. Het aantal vlinderroutes is hier altijd vrij bescheiden gebleven en haalde nooit de aantallen van Groot-Brittannië of Nederland, waar jaarlijks meer dan 1000 vlinderroutes worden gewandeld.  Dankzij nieuwe statistische technieken kunnen we nu ook in Vlaanderen trends berekenen, zij het alleen voor de meer algemene soorten. In totaal werden in Vlaanderen 105 vlinderroutes gewandeld, maar slechts enkele routes bestrijken de hele periode 1991-2019.

In totaal werden 46 soorten dagvlinders waargenomen, met bruin zandoogje, oranje zandoogje, klein koolwitje, klein geaderd witje en zwartsprietdikkopje als meest talrijke soorten. Uit de analyses blijkt dat:

  • zes soorten beduidend toenemen (atalanta, bont zandoogje, citroenvlinder, gehakkelde aurelia, boomblauwtje en oranjetipje)
  • vijf soorten beduidend afnemen: bruin zandoogje, groot dikkopje, kleine vos, oranje zandoogje en zwartsprietdikkopje
  • bossoorten vooruit gaan met gemiddeld 19%, vermoedelijk omwille van een warmer microklimaat in en het ouder worden van de Vlaamse bossen
  • graslandsoorten achteruit gaan met gemiddeld 12%, mogelijk onrechtstreeks te wijten aan de verrijking door stikstofdepositie en nectarverarming

 

Een uitbreiding van het aantal vlinderroutes in Vlaanderen zou meer dan welkom zijn om zo ook over Rode-Lijstsoorten een uitspraak te kunnen doen. Hierdoor zouden we beter in staat zijn om de vinger aan de pols te houden van de dagvlinders in Vlaanderen.

Dirk Maes, Frederic Piesschaert & Filiep T’jollyn

Meer lezen?

Thema 
Feedback