De Zeeschelde in 2017: nieuwe natuur en meer brakwaterdieren o.a. door droge zomers (NB 10/18)

In 2017 werden verschillende veiligheids- en natuurontwikkelingsprojecten afgerond in het kader van het geactualiseerde Sigmaplan. Dit leverde heel wat nieuwe estuariene habitat op:  binnen het gecontroleerde overstromingsgebied Kruibeke-Bazel-Rupelmonde werd de Kruibeekse kreek in verbinding gesteld met de Schelde (ca. 10 ha),  het gereduceerde getijdengebied van Kruibeke (ca. 130 ha) werd gerealiseerd en de Fasseitpolder (ca. 9 ha) werd ontpolderd. Hierdoor ontstaat een grote estuariene natuurkern langs de Schelde tussen Rupelmonde en Antwerpen die het estuariene functioneren in deze zone zal verbeteren. Ook langsheen het deel van de Dijle dat onder invloed staat van het getij, ter hoogte van het Zennegat, werd een stukje getijdennatuur gerealiseerd (ca. 65 ha).

Via gerichte monitoring in de volgende jaren zal onderzocht worden of deze nieuwe natuur bijdraagt aan de ecosysteemdiensten van de Zeeschelde. In 2017 werd  alvast de bijdrage van deze inrichtingen aangetoond aan de vooropgestelde doelstellingen voor  Natura2000 habitats en broedvogels.

De recente droge zomers met lage zoetwaterafvoer uit de zijrivieren zorgden ervoor dat meer zout water stroomopwaarts in de Zeeschelde doordrong. Hierdoor merkten we een verschuiving in het voorkomen van brakwaterdieren richting Gent.  Aasgarnalen en grijze garnalen waren talrijker dan voorgaande jaren tot ver stroomopwaarts. Ook in de vispopulaties merkten we een stroomopwaartse verschuiving van eerder mariene en brakwatersoorten: zo zwommen juveniele haring, zeebaars en sprot op tot in Sint-Amands - Branst.

De verzilting van de zoete Zeeschelde is een aandachtspunt voor de toekomstige monitoring.  Naast klimatologische factoren ligt ook rechtstreeks menselijk ingrijpen aan de basis hiervan:  de verdeling van de bovendebieten in Gent tijdens droogteperiodes vereist de nodige aandacht, net als veranderingen aan de morfologie van de rivier door baggeren.

Gunther Van Ryckegem

Meer lezen? Van Ryckegem G., Van Braeckel A., Elsen R., Speybroeck J., Vandevoorde B., Mertens W., Breine J., Spanoghe G., Bezdenjesnji O., Buerms D., De Beukelaer J., De Regge N., Hessel K., Lefranc C., Soors J., Terrie T., Van Lierop F. & Van den Bergh E. (2018). MONEOS – Geïntegreerd datarapport INBO: Toestand Zeeschelde 2017: monitoringsoverzicht en 1ste lijnsrapportage Geomorfologie, diversiteit Habitats en diversiteit Soorten. Rapporten van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (74). Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek, Brussel.
 

Feedback