De mossen van Vlaanderen: klein, onbekend en erg bedreigd (NB 03-17)

Mossen zijn klein, voor velen onbekend en op enkele lokale uitzonderingen na besteedt het natuurbehoud er weinig aandacht aan. Nochtans zijn mossen vaak goede indicatoren voor veranderingen in hun leefmilieu.  In Vlaanderen vinden we wel 532 verschillende soorten. In een recent rapport beschreven we de bedreigingscategorie van alle mossen op basis van 100000 verspreidingsgegevens die specialisten verzamelden.

Met 58 % van de soorten opgenomen in de Rode Lijst, behoren mossen tot de sterkst bedreigde organismen in Vlaanderen. Bladmossen zijn iets minder bedreigd (52 % op de Rode Lijst) dan de levermossen, waarvan 77 % op de Rode Lijst staat.

Vooral soorten van voedselarme milieus zoals heideterreinen en venen, scoren erg slecht. Stikstofdepositie uit de lucht zorgt ervoor dat gevoelige mossoorten weggeconcurreerd worden door vaatplanten of door de enkele mossoorten die wel profiteren van deze voedselaanrijking.

Toch is niet alles kommer en kwel. De soorten die op de takken en stammen van bomen en struiken groeien, doen het opvallend goed. Deze groep, epifyten genaamd, herstelt zich goed nadat ze in de jaren 1970-1990 bijna volledig verdwenen waren door de zure neerslag, en  grote delen van Vlaanderen nog een epifytenwoestijn genoemd werden.

Wouter Van Landuyt

Dit onderzoek werd uitgevoerd in samenwerking met het Agentschap Plantentuin Meise en de Vlaamse Werkgroep Bryologie en Lichenologie

Meer lezen? Van Landuyt W. & De Beer D. (2017). Een Rode Lijst van de hauwmossen (Anthocerotophyta), levermossen (Marchantiophyta) en bladmossen (Bryophyta) van Vlaanderen. Rapporten van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek 2017 (48). Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek, Brussel.

Feedback