Citizen science brengt veroveringstocht Aziatisch lieveheersbeestje in kaart (NB 05-16)

Het Aziatisch lieveheersbeestje werd vanaf 2001 in Europa ingevoerd voor biologische bestrijding, op een moment waarop er hierrond nog nauwelijks regelgeving bestond. Op nauwelijks vijf jaar tijd werd de soort het meest algemene lieveheersbeestje in ons land. Tegelijk liep er een breed inventarisatieproject precies naar deze soort. Het onderzoek zat zo bovenop deze invasie en kon ze in real time opvolgen, wat unieke kansen bood om de impact van deze exoot te bestuderen. Lieveheersbeestjes zijn populair en in vele landen schoten citizen science projecten als paddenstoelen uit de grond om de invasie in kaart te brengen. Zonder deze projecten hadden onderzoekers nooit op zo’n grote schaal gegevens kunnen verzamelen.

Allerlei factoren droegen bij aan het succes van de soort als invasieve exoot, zoals de vraatzucht van haar larven, de brede dieet- en habitatkeuze, het gebrek aan interesse bij inheemse parasitoïden, de verspreiding van ziektes onder de inheemse soorten en haar snelle voortplanting. Aziatische lieveheersbeestjes eten naast bladluizen ook de larven en eitjes van inheemse soorten op. Vooral het tweestippelig lieveheersbeestje, waarmee de soort in niche overlapt, krijgt het overal in Europa zwaar te verduren en belandde in Vlaanderen ondertussen op de Rode Lijst. Mede door de commotie rond deze spectaculaire biologische invasie, is een voorafgaandelijke impactstudie voor biologische bestrijders bij ons nu verplicht.

De problematiek van het Aziatisch lieveheersbeestje toont aan dat het beantwoorden van complexe ecologische vragen meer een meer afhankelijk is van de betrokkenheid van een ruim publiek bij het verzamelen van gegevens. Een wereldwijde review bundelt nu de inzichten van onderzoekers over de hele wereld.

Tim Adriaens

Roy, H.E. et al. (2016). The harlequin ladybird, Harmonia axyridis: global perspectives on invasion history and ecology, Biological Invasions. DOI 10.1007/s10530-016-1077-6
 

Kaartje met invasiehistoriek Aziatisch lieveheersbeestje
Invasiehistoriek van Aziatisch lieveheersbeestje in Europa.

Feedback