Van 14 tem 19 december 2017 verhuist INBO Brussel naar het Herman Teirlinckgebouw op de site Thurn & Taxis, Havenlaan 88 bus 73, 1000 Brussel.

Bosuitbreiding helpt te besparen op gezondheidsuitgaven (NB 03/17)

Fijn stof en de impact ervan op onze gezondheid zijn de laatste maanden niet weg te denken uit de pers. Het is algemeen bekend dat bossen bijdragen aan de verbetering van onze luchtkwaliteit:  bladeren en takken van bomen filteren bijvoorbeeld zwevend fijn stof uit de lucht. Dit spoelt via neerslag af naar de bodem. Bosuitbreiding beschermt zo niet alleen onze bedreigde biodiversiteit, maar draagt ook bij aan onze gezondheid. Dit heeft bovendien een weerslag op onze economie. Milieueconomen van de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO) raamden de vermeden uitgaven voor gezondheid op 57 euro per afgevangen kilogram fijn stof (PM 10).

We vergeleken in ons Natuurrapport drie scenario's voor 10.000 ha bosuitbreiding. Een dergelijke bosoppervlakte filtert jaarlijks tussen de 360 en 400 ton fijn stof (PM 10) uit de lucht. Dit vertegenwoordigt een vermeden gezondheidsschade van 20 à 23 miljoen euro per jaar. Dit levert winst op voor de hele bevolking. De economische waarde van die vermeden gezondheidsschade blijkt zelfs hoger dan de waarde van de gederfde landbouwinkomsten.

10.000 ha bosuitbreiding staat al sinds eind jaren '90 op de beleidsagenda van de Vlaamse overheid. Hoewel er aan bosuitbreiding wordt gedaan, zijn we er nog niet in geslaagd om die doelstelling waar te maken. Enerzijds omdat  nieuwe ontbossingen de bosuitbreiding deels tenietdoen en er dus netto minder bos bijkomt, anderzijds omdat  bosuitbreiding op maatschappelijke weerstand botst van andere gebruikers van de schaarse open ruimte. Die weerstand is ook niet onlogisch: het ‘dividend’ van de vermeden gezondheidsschade wordt aan de samenleving als geheel uitgekeerd. Het wordt echter niet verzilverd voor die belanghebbenden die door de bosuitbreiding hun inkomen zien dalen.

Economen noemen dit fenomeen 'marktfalingen'. Het is aan de overheid om via gepaste beleidsmaatregelen dit marktmechanisme bij te sturen. Dit gebeurt nu al deels via de middelen van het boscompensatiefonds die recent werden vrijgegeven. Maar zolang private landgebruikers geen sterkere economische incentive ervaren om op hun percelen aan bosuitbreiding te doen, zal het lastig zijn om de bosoppervlakte in Vlaanderen gevoelig te laten toenemen.

Wouter Van Reeth

We bespreken de ecologische, maatschappelijke en economische voordelen van bosuitbreiding uitvoerig in hoofdstuk 4 van het Natuurrapport 2016.

>> Natuurrapport 2016

Feedback