Boommarternieuws (Marternieuws 22)

Verkeerslachtoffers

In Marternieuws 21 (juli 2016) berichtten we nog over het zevende verkeersslachtoffer in de regio Kalmthout-Kappelen-Brecht sinds de opstart van het Marternetwerk in 1998. In het voorbije jaar zijn er in één klap zeven verkeersslachtoffers bijgekomen in dezelfde regio! Daarnaast viel het eerste verkeerslachtoffer in de omgeving van het Drongengoed in Maldegem (provincie Oost-Vlaanderen) en opnieuw een verkeerslachtoffer in Oostkamp (West-Vlaanderen). Hieronder geven we per verkeerslachtoffer de voornaamste bevindingen van de autopsies.

25 juli 2016: Thijs Nouws vond een dode boommarter op de  Essensesteenweg in Brasschaat (provincie Antwerpen), ter hoogte van het Klein Schietveld. Boswachter Lucas Bergmans kon het dier in intacte toestand inzamelen. Het betrof een meerjarig, seksueel actief mannetje van 1882 gram. In de maag bevond zich hommelbroed en een winterkoning. In 2015 werd in deze omgeving ook al een boommarter ingezameld (Marternieuws 19).

Boommarter ingezameld in Brasschaat

Boommarter ingezameld in Brasschaat, 25 juli 2016, foto Lucas Bergmans

2 augustus 2016: nog een verkeerslachtoffer gevonden door Thijs Nouws, dit keer op de Antwerpsesteenweg in Essen (provincie Antwerpen), in landbouwgebied net ten oosten van Kalmthoutse Heide. Dit verkeerslachtoffer was platgereden en gescheurd, maar we konden op basis van het baculum (penisbot) toch nog vaststellen dat dit een eerstejaarsmannetje (jong van het jaar, d.i. geboren in het voorjaar van 2016) betrof en dus een exemplaar dat in de nabije omgeving werd geboren.

Boommarter ingezameld in Essen

Boommarter ingezameld in Essen, 2 augustus 2016, foto Lucas Bergmans

6 augustus 2016: Bram Conings kon een boommarter inzamelen in Maldegem (provincie Oost-Vlaanderen), ter hoogte van het Drongengoed. Dit is het eerste verkeerslachtoffer van boommarter in die omgeving. In februari 2016 en juli 2014 werd de soort er al vastgesteld via cameravallen ( zie Marternieuws 16 en 21). Ook dit verkeerslachtoffer was platgereden en gescheurd maar op basis van het baculum konden we nog vaststellen dat het een volwassen (meerjaars) mannetje was.

23 augustus 2016: Jef De Winter vond een boommarter op de Putsesteenweg in Kalmthout ter hoogte van de Kalmthoutse Heide. Dit verkeerslachtoffer kon in intacte toestand ingezameld worden. Het betrof een eerstejaarswijfje van 956 gram in zeer goede conditie (veel vetreserves). In haar maag zat een jonge woelmuis samen met braam- en andere bessen. Ook dit dier moet lokaal geboren geweest zijn. Het werd op ruim 5 km afstand ( in vogelvlucht) gevonden van het andere jong dat op 2 augustus in Essen werd ingezameld. Gelet op deze afstand zijn beide jongen waarschijnlijk afkomstig uit twee verschillende nesten. 

Boommarter ingezameld in Kalmthout

Boommarter ingezameld in Kalmthout, 23 augustus 2016, foto Lucas Bergmans

22 september 2016: opnieuw werd een verkeersslachtoffer ingezameld aan de Putsesteenweg in Kalmthout, nadat Wim Matthijssen  het dier ’s morgens had opgemerkt. Het betrof opnieuw een eerstejaarsdier, een mannetje. Het grootste deel van de ingewanden waren weg.

Boommarter doodgereden in Kalmthout

Boommarter ingezameld in Kalmthout, 22 september 2016, foto Lucas Bergmans

21 januari 2017: het derde verkeersslachtoffer aan de Putsesteenweg in Kalmthout op vijf maanden tijd werd gevonden door Mevr. Klijn. Het betrof een jong wijfje (eerste- of tweedejaars) dat nog geen jongen had gehad. In de maag zaten enkele middelgrote pennenschachten, botsplinters van een middelgroot dier en een pluk haar van een klein knaagdier.

23 maart 2017: een boommarter werd omstreeks 21u45 aangereden op de Bredabaan in Brasschaat. De bestuurder van de auto stopte om zich over het dier te ontfermen, en werd bijgestaan door een andere automobilist die eveneens gestopt was. De boommarter werd naar het VOC van Brasschaat gevoerd. Het bleek om een mannetje te gaan. De boommarter kwam snel bij zijn positieven en bleek geen verwondingen te hebben. De dag nadien werd het dier opnieuw vrijgelaten in de omgeving van de vindplaats.

Aangereden en herstelde boommarter in Brasschaat

Aangereden en herstelde boommarter in Brasschaat, 24 maart 2017, foto VOC Brasschaat-Kapellen

15 april 2017: in Schoten werd opnieuw een boommarter doodgereden en ingezameld door Lucas bergmans. Van dit dier bleef zo goed als alleen nog een plat en ‘leeg’ gereden vacht over, goed voor een DNA-staal én de geslachtsbepaling – een mannetje.

8 juni 2017: Kenny Hessel merkte een boommarter op langs de pechstrook van de A17 in Oostkamp, nabij het natuurgebied Doeveren (West-Vlaanderen). Het verkeersslachtoffer werd ingezameld en naar het VOC van Beernem gebracht.  De autopsie leerde dat het een meerjarig maar nog jong mannetje was, vermoedelijk in zijn tweede of mogelijk derde levensjaar. Het dier had relatief weinig vetreserves, niet ongewoon voor het moment van het jaar waarop het sneuvelde. De maag was goed gevuld, met resten van een bruine rat en een vijftigtal klimopbessen.

 

Cameravalopnames en zichtwaarnemingen

Naast de verkeersslachtoffers werden opnieuw meerdere zichtwaarnemingen gedaan en cameravalopnames gerealiseerd in de regio Kalmthout-Kappellen. Op basis van de spreiding van jongen onder de verkeerslachtoffers in de zomermaanden van 2016 en andere waarnemingen mogen we uitgaan van minstens twee, mogelijk zelfs vier nesten in de onmiddellijke omgeving van het Grenspark Kalmthoutse Heide/De Zoom in 2016. In een artikel in Zoogdier  gaan we specifiek dieper in op de recente ontwikkelingen in de grensregio rond Kalmthout. Recent werden in Brasschaat door biologiestudente Lotte Gielis (Universiteit Antwerpen) meermaals boommarters gefotografeerd die gebruik maken van paddentunnels.

Op 24 maart loopt een boommarter voor de cameraval van Kamil Daneels in het Wijnendalebos (Torhout, West-Vlaanderen).

Op 18 juni is er opnieuw een opname. Sinds het voorjaar van 2015 (zie Marternieuws 19) worden er regelmatig boommarters gefilmd of gefotografeerd in het Wijnendalebos. Dat boommarters er gevestigd zijn is intussen wel duidelijk. Het is nu enkel nog wachten op beelden van jongen.

Lente 2017: Joost Reyniers maakte meerdere opnames van boommarter in de bossen van Hingene, aan de zuidelijke Scheldeoevers (Antwerpen). Dit is een nieuwe locatie waar boommarter wordt vastgesteld.  Aan de andere kant van de Schelde vinden we op ongeveer 20 km in vogelvlucht het bekende boommartergebied van Sinaai (Oost-Vlaanderen) en op dezelfde afstand maar ten zuiden van de Schelde ligt het Kravaalbos (grens Oost-Vlaanderen en Vlaams-Brabant) waar sinds het najaar van 2015 ook boommarters worden vastgesteld.

Op de eerste beelden in maart zien we een boommarter die heel nadrukkelijk en intensief komt markeren:

Dergelijk gedrag doet heel sterk vermoeden dat het niet om een toevallige  passant gaat maar om een marter die er gevestigd is. Op een aantal  beelden kunnen we bovendien duidelijk zien dat het om een mannetje gaat. Vervolgens werd in mei-juni met zekerheid een tweede boommarter vastgesteld, met een duidelijk verschillende keelvlek. Waarschijnlijk is dit een vrouwtje. Jongen werden voorlopig nog niet vastgesteld.

Boommarter in Hingene

Boommarter in Hingene, 6 juni 2017, foto Joost Reyniers

17 mei 2017: Jos Tuininga kon met behulp van een fotoval opnieuw een boommarter fotograferen in het domein Bokrijk (Limburg). De vorige opnames in de regio Genk waarvan we weet hebben dateren van 2014.

Boommarter in Genk

Boommarter in Genk, 17 mei 2017, foto Jos Tuininga

13 juni 2017: Koen De Smet filmde een boommarter in Zoersel (provincie Antwerpen). Het filmpje kan je hier bekijken. 

In 2016 werd al boommarter gefilmd in Zoersel (Marternieuws 20) en in 2015 in het nabije Oostmalle (Marternieuws 19).

In de periode van oktober 2016 tot begin januari 2017 stelden we zelf dertien cameravallen op in het complex van het Raspaille-Moerbeke-Karkoolbos in Grimminge (Geraardsbergen, O.-Vl.) en het Kluisbos in Galmaarden (V.-Brabant), goed voor bijna 1200 cameravalnachten. Dit leverde uiteraard een veelheid aan opnames op van verschillende diersoorten, waaronder ook meermaals roofdieren zoals vos, steenmarter en bunzing – maar geen boommarter. Een voorzichtige conclusie (afwezigheid kan je moeilijk bewijzen) is dan ook dat er wellicht nog geen boommarters in het gebied aanwezig zijn.

 

Feedback