Aliens on the horizon: een horizon scan voor toekomstige invasieve soorten (NB 12/15)

De voorbije jaren vestigde een groot aantal exotische soorten zich in Vlaanderen (natuurindicatoren). Sommige ervan breiden zich snel uit en veroorzaken schade, de zogenaamde invasieve soorten. Risicoanalyses schatten de impact in van exoten op de omgeving. Op basis daarvan kan de overheid dan prioriteiten bepalen voor de bestrijding. De toename van het aantal exoten is echter exponentieel en de impact van invasies is vaak moeilijk te voorspellen. Een proactief beleid rond biologische invasies vereist een snelle screening van een groot aantal potentiële invasieve soorten.Welke soorten streken nog niet in Vlaanderen neer maar mogen we in de komende jaren verwachten? Welke daarvan werden elders in de wereld invasief? Zo’n horizon scanning wordt meer en meer toegepast in Europa.

Nederland, Groot-Brittannië en ook de Europese Commissie voerden al een horizon scan voor invasieve exoten uit. Experten van het INBO werkten mee aan een oefening voor de landen rond de Noordzee. Door de vele havens en rivieren, de hoge bevolkingsdichtheid en het sterk uitgebouwd transportnetwerk, is deze regio een wereldwijde hotspot voor invasies..Op basis van een soortenregister en een inschatting van het invasief potentieel, de ecologische risico’s, de moeilijkheidsgraad van beheer en de economische impact van de soorten werd een waarschuwingslijst opgesteld.

Te verwachten probleemsoorten zijn bijvoorbeeld:

  • de essenprachtkever uit China en Japan: de larven voeden zich met essenbast
  • de amurgrondel uit Oost-Azië: een bedreiging voor inheemse zoetwatervissen en amfibieën
  • de sosnowsky’s berenklauw uit de Kaukasus: veroorzaakt brandwonden net als zijn grote broer de reuzenberenklauw
  • De Japanse zeester: spoelde na de tsunami van 11 maart 2011 met wrakmateriaal aan op de kusten van de VS, en staat op de lijst van de 100 ergste invasieve exoten in de wereld.

 

De soorten van deze lijst zouden opgenomen kunnen worden in het vroeg waarschuwingssysteem voor exoten.

Deze horizon scan werd uitgevoerd in het kader van het Interreg 2-Seasproject RINSE (Reducing the Impact of Non-Native Species in Europe). Dat project streeft naar een verbetering van het bewustzijn rond invasieve soorten en van de methodes om ze aan te pakken.

Tim Adriaens & Hugo Verreycken

Meer lezen? Gallardo B, Zieritz A, Adriaens T, Bellard C, Boets P, Britton, JR, Newman JR, Van Valkenburg JLCH, Aldridge, DC (2015) Trans-national horizon scanning for invasive non-native species: a case study in western Europe. Biological Invasions DOI 10.1007/s10530-015-0986-0
 

Thema 
Feedback