Hydrologische monitoring natuurgebieden

De waterhuishouding is een belangrijke factor bij de ontwikkeling en de instandhouding van de meeste Vlaamse ecosystemen. Vooral in vochtige en natte biotopen bestaat een nauwe relatie tussen ecologie en hydrologie, waarmee het natuurbeheer rekening dient te houden. Het waterbeheer kan een belangrijk effect hebben op de natuurwaarde door de aanvoer van grond- of oppervlaktewater, het afvoeren van water en de drainage van percelen, verdroging, waterchemie en -kwaliteit. Het bepaalt de potenties en de kwetsbaarheid van natuurgebieden.

Het INBO moedigt het opvolgen van waterpeilen in natuurgebieden aan, zowel oppervlaktewater als grondwater. Hierdoor kan op termijn een dataset ontstaan voor verschillende types van terreinen waaraan natuurbeheerders de toestand en de evolutie van hun natuurterrein kunnen toetsen. Sinds 1989 probeert het INBO om in de Vlaamse (private en overheids-)natuurgebieden waterpeilen te volgen aan de hand van peilbuizen en peilschalen. Waterpeilmetingen leveren pas nuttige informatie op als er regelmatig, langdurig en nauwkeurig gemeten wordt (10 jaar en langer). Een volgehouden inspanning vormt een soort van 'levensverzekering' voor het natuurgebied in kwestie. Immers, waterpeilen veranderen in de loop der tijden, en dit onder invloed van allerhande interne of externe factoren. Dat kan een gewijzigd onderhoud van drainagekanalen of rivieren zijn, maar ook grote grondwateronttrekking door drinkwatermaatschappijen, landbouw of industrie. Peilveranderingen onder invloed van dergelijke gewijzigde ruimingregimes of onttrekkingen zijn alleen op een objectieve manier vast te stellen met behulp van lange tijdsreeksen van waterpeilmetingen.

Een deel van de meetgegevens wordt beschikbaar gesteld via de website van DOV (Digitale Ondergrond Vlaanderen). DOV is een initiatief van verschillende instanties van de Vlaamse Gemeenschap die informatie vergaren m.b.t. de ondergrond. Het doel van DOV is al deze informatie in één databank samen te brengen en toegankelijk te stellen voor het publiek. Je vindt er o.a. grondwatergegevens van het diepe grondwater, de vergunde grondwaterwinningen en (hydro)geologische kaarten.

Waterpeilen opmeten en doorsturen

Om typ- of bewerkingsfouten zo veel mogelijk uit te sluiten, stuur je best de meetgegevens door zoals je ze hebt opgemeten in het veld, m.a.w. de dieptes gemeten vanaf de rand van de buis. Vooral als er verschillende personen afwisselend de meetronde doen, is het belangrijk om telkens op dezelfde manier te meten én te noteren. Vergeet ook niet om iedere keer te vermelden als er iets is gewijzigd aan het meetpunt.

Stuur je gegevens eens per jaar door naar Piet De Becker. 

• liefst digitaal (bv. een Excel-bestand) – geef je bestand een duidelijke naam, met vermelding van gebied en jaar

piet(punt)debecker(at)inbo(punt)be

• desnoods op een disketje of op papier

Piet De Becker
Instituut voor natuur- en bosonderzoek
Kliniekstraat 25
B-1070 Brussel

Wanneer je voor een bepaald gebied voor het eerst gegevens doorstuurt, of wanneer er nieuwe meetpunten zijn bijgekomen, vergeet dan niet die gedetailleerd te beschrijven. Benodigde gegevens staan vermeld in de brochure 'Hydrologische monitoring in natuurgebieden' p 30.

Elk gebied waarover gegevens zijn opgeslagen, heeft een unieke drielettercode, bepaald door INBO. Gebruik bij voorkeur die code bij het doorsturen van gegevens en in het onderwerpveld als je een mail stuurt. In onderstaande tabel vind je een overzicht van de reeds gebruikte of gereserveerde codes. Vind je jouw gebied er niet tussen, vertel het ons dan. We zoeken het voor je op of maken er één voor je aan.

Wat gebeurt er met de gegevens die je opstuurt?

De cijfers worden verwerkt en in de WATINA-databank gestopt. Er wordt gecontroleerd op fouten. Zijn er fouten, dan worden die verbeterd. Zijn er onduidelijkheden, dan nemen we contact met je op. De gegevens worden binnen het INBO gebruikt voor allerlei eco-hydrologisch onderzoek en in adviesverlening.

Heb jij vragen over de opgestuurde peilgegevens of heb je moeilijkheden met de interpretatie ervan, dan kan je steeds met je vragen bij ons terecht. We proberen er zo duidelijk mogelijk op te antwoorden. Uiteraard kan je steeds je verwerkte en verbeterde gegevens bij ons terug opvragen.

Bemeten piëzometers in natuurgebieden in Vlaanderen.

Klik op een provincie om de bestaande gebiedscodes te zien: Antwerpen - Limburg - Oost-Vlaanderen - Vlaams-Brabant - West-Vlaanderen

 Grondwaterpeilmetingen in Vlaamse natuurgebieden: een overzicht tot en met 2001  [3.6 MB]

 Handleiding hydrologische monitoring in natuurgebieden [633 kB]

 Excel template voor de invoer van meetpunten en peilmetingen

Piet De Becker, Toon Van Daele, Willy Huybrechts

Antwerpen - Limburg - Oost-Vlaanderen - Vlaams-Brabant - West-Vlaanderen

Regio	Code	gemeente
Aabeek	AAB	Lille
Bonte Klepper	BOK
Bos van Ranst	BRA	Ranst
Bospolder-Ekers Moeras	BPE	Mechelen
Buitengoor	BUI	Mol
Caliebeek	CAL	Kasterlee
Coolhembos	COO	Puurs
De Goren	GOR	Heist op den Berg
De Liereman	LIE	Oud Turnhout
De Maat	MAA	Mol
de Merode-Herselt	DEM	Herselt
De Most	MOS	Balen
De Orchis	ORC	Bornem
De Schrieken	SCH	Beerse
De Werft	WER	Laakdal
De Zegge	ZEG	Geel
Den Aard	DAA	Hoogstraten
Den Bogaard	BOG	Ravels
Den Diel	DIE	Mol
Dombergheide	DOM	Turnhout
Duivelskuilen	DUI	Beerse
Frans Segers reservaat	SEG	Turnhout
Groot Schietveld	GSC	Brecht
Grotenhoutbos	GRO	TURNHOUT
Hedwigepolder	HEP
Heist op den Berg - Grote Nete	HOB	Heist op den Berg
Helschot	HEL
Het Goor	GOO	Hulshout
het Goorken (Lokerse Dammen)	GOK	Arendonk
Hingense polders	HIP
Hobokense Polder	HOP	Antwerpen
Hoogdonk Pikhaken	HDP
Kalmthoutse heide	KAL	Kalmthout
Kijkverdriet	KIJ	RAVELS
Klein Schietveld	KSV
Kleine nete	KLN
Langdonken	LDO	Herselt
Magershoek	MAG	Antwerpen
Markvallei (Antwerpen)	MAR	Hoogstraten
Mechels Broek	MEB	Mechelen
Militair domein Tielen	TIE	Kasterlee
Molenbeekvallei Boechout	MBO
Molse Nete	MON
Mosselgoren	MOG	Lummen
Neerhelst-De Botten	NEB	Geel
Olens Broek	OLE	Olen
Oude Landen	OUL	Antwerpen
Polder van Lier	POL
Ronde Put	RON	Mol
Ruilverkaveling Ravels	RVR	RAVELS
s Gravendel	GRA	Retie
Schaapswees	SCW	Westerlo
Scheps	SCP	Balen
Snepkensvijver	SNE	Kasterlee
Steenbeemden	STE	Nijlen
Tielenheide	TIH
Turnhouts Vennengebied	TVG	Turnhout
vallei van 't Merkske	MER	MERKSPLAS
Viersel	VRL	Zandhoven
Visbeekvallei	VIS	Lille
Vrieselhof	VRI	Ranst
Waaslandhaven	WAH	Beveren
Wetschot-dieptebeek	WDB	Beerse
Witbergen	WIB
Zammelsbroek	ZAB	Geel
Zeeploop	ZEE
Zoerselbos	ZOE	ZOERSEL
Zondereigen	ZON	Baarle Hertog

Antwerpen - Limburg - Oost-Vlaanderen - Vlaams-Brabant - West-Vlaanderen

Antwerpen - Limburg - Oost-Vlaanderen - Vlaams-Brabant - West-Vlaanderen

Antwerpen - Limburg - Oost-Vlaanderen - Vlaams-Brabant - West-Vlaanderen

Antwerpen - Limburg - Oost-Vlaanderen - Vlaams-Brabant - West-Vlaanderen