Over INBOKenniscentrumPublicatiesDienstverleningLinks
Monitoring van de NTMB-oevers langs de IJzer
 
Home > Kenniscentrum > Monitoring > IJzer
 

 


EVALUATIE VAN NTMB-PROJECTEN LANGS DE IJZER  VIA MONITORING

Gedurende de laatste 10 jaar is door het Agentschap Waterwegen en Zeekanaal n.v. (vroeger AWZ) geďnvesteerd in natuurvriendelijke oeververdedigingen langs de IJzer. Om de uitgevoerde projecten en technieken te kunnen evalueren ging in opdracht van W&Z op het INBO een onderzoeksproject van start in 2005.

Monitoringsdoelstellingen

-     evaluatie van de stabiliteit van de oeverversteviging;
-     opvolging van de ecologische ontwikkeling van de NTMB-oevers en specifieke projecten zoals  plasbermen, paaiplaatsen, nevengeulen,
-     vergelijking en evaluatie van verschillende types oever onderling en in relatie tot onverdedigde (natuurlijke) oevers;
-     kennisverzameling met het oog op een wetenschappelijke onderbouwing voor maatregelen inzake inrichting en beheer van de oevers (sensu lato) langs de IJzer; het kan gaan om bijsturing op bestaande NTMB-locaties of maatregelen op nieuwe locaties.

Projecten

Volgende projecten werden geselecteerd voor een doorgedreven monitoring.

A. NTMB-oevers

-          palenrij (vooroever) Stavele-Roesbrugge (2005)
-          palenrij (vooroever) tussen Diksmuide en Knokkebrug - rechteroever (2003)
-          houten damplanken Diksmuide-Nieuwpoort  (1999, 2003)
-          enkele palenrijen Diksmuide-Nieuwpoort  (1999)
-          doorgroeitegels (2 types ‘plat’ en ‘steil’; 1996-1997)


Foto 1. Vooroever met palenrij tussen Diksmuide en Knokkebrug

 

Foto 2. Doorgroeitegels ‘steil ’                                                     Foto 3. Doorgroeitegels ‘plat’

                          

B.       Oude, klassieke oeververdedigingen

-          betonkopbalken
-          betonnen damwanden


Foto 4. Betonkopbalken

 

 C.       Specifieke projecten

o        Oude IJzerarm Diksmuide
-          bestaande oude IJzerarm uitgebaggerd
-          uitvoering: 2002 door W&Z

o        Mannekensvere
-          landinwaartse dijkverplaatsing met uitgraving van 3 plasssen (2 in verbinding met IJzer, 1 geďsoleerd) en  afgraving van de oorspronkelijke dijk tot een vooroever
-          uitvoering: zomer/najaar 2003 door W&Z

 Foto 5. Brede oeverzone te Mannekensvere

 o        Putten spaarbekken Nieuwpoort
-          bestaande waterplassen ontstaan bij deels uitgevoerde verbredingswerken t.h.v. spaarbekken Nieuwpoort en de bouw van de autosnelweg: 2 afgesloten plassen en 1 plas in open verbinding met de IJzer

o        Oeverzone/paaiplaats Tervate

-          Bij de afbraak van de brug over de IJzer te Tervate werd de vrijgekomen oppervlakte uitgegraven en ingericht als waterplas verbonden met de IJzer. Een eilandje in het midden van de plas zorgt voor een langere oeverzone.
-          uitvoering: 2005 door W&Z

Opzet

Voor een correcte evaluatie van de uitgevoerde projecten is het noodzakelijk de resultaten te kunnen vergelijken met de uitgangs- of referentiesituatie. Voor de meeste projecten is echter deze uitgangssituatie niet gekend. Daarom worden de actueel onverdedigde ‘natuurlijke’ oevers als referentie beschouwd.  Hierin kunnen diverse types onderscheiden worden: riettype, steiloever, tussentype en struweeltype.

Verschillende parameters worden onderzocht:

Stabiliteit (INBO/W&Z)

  • Abiotische factoren :
  • Waterkwaliteit (VMM/INBO)
  • Opslibbing (Waterbouwkundig laboratorium/INBO)
  • Erosie (INBO)
  • Biotische factoren:
  • Vegetatie (INBO)
  • Aquatische ongewervelden (VMM/INBO)
  • Broedvogels (INBO)

Eerste resultaten

In 2005 werden de deelonderzoeken waterkwaliteit, vegetatie en broedvogels opgestart, waarvan een eerste tussentijds verslag bestaat ( Tussentijdsverslag_2005_NTMBmonitoring_IJzer.pdf)(13MB).

In 2006 wordt dit onderzoek verder gezet waarbij :

- de waterkwaliteit thv de vooroevers tussen Stavele en Roesbrugge, de paaiplaats te Tervate en de niet aangetakte plas te Mannekensvere door de VMM wordt opgevolgd;
-  de opslibbing van een aantal waterplassen en de erosie van de steiloevers in de tijd wordt opgemeten.
- een 2e vegetatieopmeting van de vooroevers ter hoogte van het Blankaartbekken en tussen Stavele en Roesbrugge wordt uitgevoerd;
- de vegetatie van een aantal specifieke projecten (Putten St-Joris, paaiplaats Stuivekenskerke, oeverzone/paaiplaats Tervate, IJzerarm Diksmuide) wordt opgemeten;
- de broedvogels langs het gehele traject tussen Nieuwpoort en Roesbrugge worden geďnventariseerd.

Verslag 2006 Monitoring NTMB oevers.

In 2007 werd dit onderzoek stopgezet door een verschuiving van prioriteiten.


Ann De Rycke, Iris Verelst

 

 
Beheersmonitoring
Bosbodems FSCC
Bosreservaten
Bosvitaliteitsinventaris
Buitengebied
Graslanden
Grondwater
IJzer
Intensieve monitoring bossen
Luchtkwaliteit bosgebieden
Marternetwerk
Monitoring kanalen
Palingpolluentenmeetnet
Onderzoeksgebied vos
Vismeetnet
Waaslandhaven
Wildbeheer & jacht
Zeeschelde
 





  © 2014 Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek - Disclaimer Home Contact Sitemap English Home Contact Sitemap Nederlands Vlaanderen Logo INBO