Over INBOKenniscentrumPublicatiesDienstverleningLinks
Vermesting
 
Home > Kenniscentrum > Milieu > Vermesting
 

 


Vermesting of eutrofiŽring is de toevoer van extra voedingsstoffen, zoals stikstof en fosfor, aan het milieu. De belangrijkste bron voor Vlaanderen is de land- en tuinbouw door het gebruik van dierlijke mest en kunstmest. Andere bronnen zijn emissies en/of lozingen door de industrie, het verkeer en de huishoudens. Fosfor heeft enkel een vemestend effect, terwijl stikstof uit mest ook in de atmosfeer terecht kan komen in de vorm van ammoniak. Ammoniak is vrij onstabiel in de atmosfeer, slaat snel neer en heeft zowel een vermestend als verzurend effect. Niettegenstaande de vermesting via de atmosfeer slechts een beperkte bijdrage levert, is deze niet onbelangrijk omdat op deze manier geen enkel (voedselarm) ecosysteem gevrijwaard blijft. Om te bepalen hoe groot de aanvoer van atmosferische stikstof mag zijn zonder de structuur en het functioneren van ecosystemen in gevaar te brengen, wordt in Europees verband gebruik gemaakt van kritische lasten voor vermesting. 

Het teveel aan voedingsstoffen uit meststoffen dat de gewassen niet opnemen stapelt zich op in de bodem of kan doorspoelen/afvloeien naar het grondwater en oppervlaktewater. Het doorspoelen naar het grondwater is vooral van belang voor het vrij mobiele nitraat. De vermestende stoffen ontregelen de ecologische processen in water en bodem en hebben een grote invloed op het voorkomen van planten en dieren. Uitspoeling van nutriŽnten veroorzaakt eutrofiŽring en verontreiniging van grond- en oppervlaktewater wat in waterlopen kan leiden tot vissterfte (zuurstofgebrek) en waardoor de drinkwatervoorziening voor de mens wordt bedreigd. Vermesting leidt tot afname van oligotrofe soorten (soorten van voedselarm milieu) en toename van enkele eutrofe (voedselminnende) soorten. Duidelijk zichtbaar is de ďvergrassingĒ van heidevelden door het verdwijnen van paarse hei ten voordele van het groene pijpenstrootje. Bepaalde competitieve soorten gaan overheersen en leiden tot een vermindering van de biodiversiteit in terrestrische en aquatische ecosystemen. Kortom, vermesting verarmt de natuur. Eťnmaal een ecosysteem vermest is, vergt het vele jaren van doelgerichte maatregelen om het gebied te herstellen in zijn oorspronkelijke staat. De beleidsmaatregelen van het mestactieplan hebben als doel om de overbemesting te beperken door gerichte bemestingen uit voeren in functie van het gewas en bodemtype. Daarnaast hebben beleidsmaatregelen, als het gebruik van fosfaatarme afwasmiddelen en het zuiveren van het afvalwater, een directe invloed op de hoeveelheid fosfor en stikstof die in een waterloop terechtkomt.    




Verwante onderwerpen:
Intensieve monitoring bosecosysteem
Monitoring luchtkwaliteit bosgebieden



Arne Verstraeten

 

 
Ecohydrologie
Vermesting
Verzuring
Fysische verstoring
Verontreiniging
Versnippering
Klimaatverandering
 





  © 2014 Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek - Disclaimer Home Contact Sitemap English Home Contact Sitemap Nederlands Vlaanderen Logo INBO