Houtzwammen als indicatoren van diversiteit en habitatkwaliteit van beukenbos in België en Nederland

De soortenrijkste en zeldzaamste gemeenschappen van dood hout-bewonende paddestoelen worden alleen aangetroffen op plaatsen waar sinds eeuwen ononderbroken veel dood hout en oude bomen aanwezig zijn (natuurlijke bossen).

Van de lijst van 21 kenmerkende soorten van Europese natuurlijke beukenbossen komen er 9 soorten zelfs niet voor in Vlaanderen, en ontbreken er 7 in België en Nederland. Toch zijn ook in de Benelux grote verschillen in soortenrijkdom waar te nemen tussen beheerde bossen, bossen met reeds enkele tientallen jaren nulbeheer, parken met veel oude beuken, geïsoleerde bossen, grote bossen enz. Daarom werd in navolging van Denemarken en Engeland, een voorlopige lijst van 21 soorten voorgesteld die kenmerkend zijn voor mycologische waardevolle beukenbossen en parken in België en Nederland, ondermeer om de beheersmaatregelen die leiden tot meer dood hout in bossen en openbaar groen beter te kunnen evalueren qua effect voor dood hout-bewonende organismen. De rijkste site telt 11 indicatorsoorten op beuk (Kersselaerspleyn), slechts een handvol bossen telt meer 5 of meer soorten: Wulperhorst (NL, 8 spp.), Beiaardbos (6), Neigembos (6), Wijnenedalebos (5); Ruhrbush (Hoge Venen, 5), Meise, park Nationale Plantentuin (5), Beisbroek (5).

Omdat sommige van deze in het veld goed herkenbare soorten weinig bekend zijn, worden deze hier geïllustreerd, met aanduiding van de voornaamste kenmerken.

Indicatorsoorten België en Nederland:

Christensen M., Heilmann-Clausen J., Walleyn R. & Adamcik S. (2005) Wood-inhabiting fungi as indicators of nature value in European beech forests. European Forestry Institute Proceedings 51: 229-237. (1 Mb)
Heilmann-Clausen J. & Christensen M. (2000) Svampe på bøgestammer – indikatorer for værdifulde løvskovslokaliteter. Svampe 42: 35-47.
Ainsworth M. (2004) Developing tools for assessing fungal interest in habitats 1 : beech woodland saprotrophs. English Nature Research Reports 597 (1,7 Mb).
Walleyn R. & Veerkamp M. (2005) Houtzwammen op beuk. Kensoorten voor soortenrijke bossen in België en Nederland. Natuur.focus 4 (3): 82-88 (5,5 Mb)