Windturbines en fauna  

Tegen 2010 wil de Vlaamse regering ongeveer 25% van de elektriciteitsleveringen milieuvriendelijk opwekken uit warmtekrachtkoppeling (min. 19%) of hernieuwbare energiebronnen (min. 6%). Prognoses tonen dat tegen 2020 ongeveer 9-15% van het elektriciteitsverbruik kan opgewekt worden met hernieuwbare energiebronnen zoals windenergie. Windturbines kunnen in bepaalde situaties een gevaar vormen voor vogels en vleermuizen. Onderzoek toont aan dat ze tijdens het vliegen in botsing kunnen komen met de turbines of dermate verstoord worden dat ze gebieden met windturbines mijden.  

In september 2000 verscheen de eerste Omzendbrief EME/2000.01 van de Vlaamse Regering waarin een algemeen afwegingskader en randvoorwaarden voor de inplanting van windturbines in Vlaanderen worden toegelicht. Om potentiele windturbinelocaties te selecteren hebben de Organisatie Duurzame Energie Vlaanderen en de Vrije Universiteit Brussel mede op basis van de Omzendbrief ook een “Windplan Vlaanderen” opgemaakt, met ruimtelijke en windtechnische informatie. In 2006 verscheen de Omzendbrief EME/2006/01 ter vervanging van EME/2000.01, met vernieuwde randvoorwaarden en afwegingskader.  

In kader van de eerste Omzendbrief, werd binnen het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) in opdracht van de Vlaamse overheid (Vlaams Energieagentschap) een project opgestart om de nodige beleidskennis op te bouwen inzake de interacties tussen windturbines en vogels in Vlaanderen. Het onderzoek bestond oorspronkelijk uit een tweeluik: de opmaak van een beleidsondersteunende vogelatlas met bijzondere concentratiegebieden en (lokale) trekroutes enerzijds, en adviesverlening en monitoring anderzijds. De vogelatlas is een belangrijk beleidsondersteunend instrument tijdens de beoordeling van mogelijke windparken, en is te consulteren op de website van het Agentschap voor Geografische Informatie Vlaanderen (AGIV). De meest actuele kaart (recente wijzigingen) is aanwezig in het INBO en zal in de toekomst normaal via een update ook op de website van het AGIV verschijnen. Sinds 2002 is het project volledig gericht op verdere monitoring en adviesverlening met betrekking tot vogels en vleermuizen.

  Everaert, J. (2008). Effecten van windturbines op de fauna in Vlaanderen : onderzoeksresultaten, discussie en aanbevelingen. Rapporten van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek, 2008(44). Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek: Brussel : Belgium. 174 pp.,[6.71 MB]


 Everaert, J., Devos, K. & Kuijken, E., 2002. Windturbines en vogels in Vlaanderen. Voorlopige onderzoeksresultaten  en buitenlandse bevindingen. Rapport Instituut voor Natuurbehoud 2002.03, Brussel (11.3 Mb)

  Everaert, J., Devos, K. & Kuijken E., 2003. Vogelconcentraties en vliegbewegingen in Vlaanderen. Beleidsondersteunende vogelatlas - achtergrondinformatie voor de interpretatie. Rapport Insituut voor Natuurbehoud. R.2003.02., Brussel (27 pp.) (1,6 Mb)

  Everaert, J., 2003. Windturbines en vogels in Vlaanderen: voorlopige onderzoeksresultaten en aanbevelingen. Natuur.Oriolus 69 (4), 145-155. (1,9 Mb) Zie eveneens op de Natuurpunt website.

 Everaert, J. & Stienen E., 2007 Impact of wind turbines on birds in Zeebrugge (Belgium). Significant effect on breeding tern colony due to collisions. Biodiversity and Conservation 16: 3345-3359
The original publication is available at: www.springerlink.com/content/100125/ (0,25 Mb)

 Everaert, J. 2006. Windturbines en fauna. onderzoek naar de impact op de fauna. Mens & Vogel 2006 (2), 45-63. Zie eveneens op de website van Vogelbescherming Vlaanderen (0,9 Mb)