Over INBOKenniscentrumPublicatiesDienstverleningLinks
Atalanta
(Vanessa atalanta)
 
Home > Kenniscentrum > Fauna > Insecten > Dagvlinders > Verspreiding > Atalanta
 

 

Ecologie

De Atalanta kan als trekvlinder in allerlei biotopen waargenomen worden: tuinen, ruigten, bermen... De vlinder vliegt hier in ťťn generatie per jaar. Doordat er gedurende de zomer eveneens trekkers uit het zuiden bijkomen, is het zeer moeilijk om deze generatie te onderscheiden.
De wijfjes zetten de eitjes afzonderlijk af op de bovenkant van bladeren van Grote brandnetels, die op tamelijk vochtige plaatsen, maar in de volle zon staan. De rupsen zijn vaak te vinden op dezelfde plaatsen als de rupsen van de Kleine vos. De rupsen van de Atalanta maken echter individuele spinsels terwijl die van de Kleine vos gezamenlijk een spinsel bouwen. Vlak voor de verpopping zwerven de rupsen van beide soorten individueel uit, maar ze verpoppen meestal op Grote brandnetel. De overwintering gebeurt als adult, meestal in warmere streken, maar enkele zeer vroege waarnemingen suggereren dat de overwintering ook in Vlaanderen kan gebeuren. De eerste immigranten komen meestal aan vanaf april en brengen hier een generatie voort. De aantallen zijn het grootst in de maanden augustus en september wanneer de lokale generatie aangevuld wordt met immigranten. De aantallen van de Atalanta zijn over het algemeen groter en minder variabel dan die van de verwante Distelvlinder. De Atalanta kan in het najaar vaak waargenomen worden op rottend fruit. De eerste immigranten zouden afkomstig zijn uit Noord-Afrika, de volgende uit Spanje en de immigranten die ons in juli of augustus bereiken komen waarschijnlijk uit Frankrijk. Het mannetje verdedigt een territorium in de late namiddag en de vroege avond en wacht daar tot wijfjes langsvliegen. Deze territoria zijn meestal langwerpig van vorm (tussen 12 en 24 meter lang en 4 tot 13 meter breed) en liggen vaak beschut nabij bomen of muren. Per territorium heeft het mannetje meestal twee zitplaatsen (vaak op de bodem of in lage vegetatie) die beurtelings bezet worden en tegen de avond bezetten de mannetjes meestal een iets hoger gelegen en nog door de zon beschenen zitplaats. De territoria wisselen bijna dagelijks van Ďeigenaarí.

Verspreiding

Het areaal van de Atalanta strekt zich uit van Midden-ScandinaviŽ tot Noord-Afrika en van West-Frankrijk en Groot-BrittanniŽ tot in West-AziŽ.
In Vlaanderen wisselen de aantallen jaarlijks, maar vooral vanaf de tweede helft van de jaren tachtig lijkt de Atalanta op meer plaatsen te worden waargenomen dan voorheen. Dat is waarschijnlijk het resultaat van een meer volledige inventarisatie en niet zozeer van een werkelijk groter wordend aantal vindplaatsen. Als trekvlinder kan de Atalanta verspreid over Vlaanderen waargenomen worden.
In WalloniŽ, Nederland, Duitsland en Groot-BrittanniŽ is de Atalanta eveneens een algemene trekvlinder. Goede jaren in Groot-BrittanniŽ waren de jaren veertig (vooral 1945), 1950, 1952, 1955, 1969, 1973, 1976, 1982 (allemaal jaren met lange warme zomers).

Behoud

De Atalanta geniet geen wettelijke bescherming in Vlaanderen. Als trekvlinder is de soort niet vermeld op de Vlaamse of Belgische Rode Lijst. Op Europese schaal is ze niet bedreigd.
In het natuurbeheer zijn geen soortspecifieke maatregelen noodzakelijk, maar kan de soort wel baat hebben bij een algemeen vlindervriendelijk beheer.

 

 
Aardbeivlinder
Adippevlinder
Argusvlinder
Atalanta
Bont dikkopje
Bont zandoogje
Boomblauwtje
Bosparelmoervlinder
Boswitje
Bretons spikkeldikkopje
Bruin blauwtje
Bruin dikkopje
Bruin zandoogje
Bruine eikenpage
Bruine vuurvlinder
Citroenvlinder
Dagpauwoog
Dambordje
Distelvlinder
Duinparelmoervlinder
Dwergblauwtje
Eikenpage
Geelsprietdikkopje
Gehakkelde aurelia
Gele luzernevlinder
Gentiaanblauwtje
Groentje
Groot dikkopje
Groot geaderd witje
Groot koolwitje
Grote ijsvogevlinder
Grote parelmoervlinder
Grote vos
Grote weerschijnvlinder
Heideblauwtje
Heivlinder
Hooibeestje
Icarusblauwtje
Iepenpage
Keizersmantel
Klaverblauwtje
Klein geaderd witje
Klein koolwitje
Kleine heivlinder
Kleine ijsvogelvlinder
Kleine parelmoervlinder
Kleine vos
Kleine vuurvlinder
Koevinkje
Kommavlinder
Koninginnepage
Landkaartje
Moerasparelmoervlinder
Oranje luzernevlinder
Oranje zandoogje
Oranjetipje
Pimpernelblauwtje
Rouwmantel
Sleedoornpage
Spiegeldikkopje
Vals heideblauwtje
Veenhooibeestje
Veldparelmoervlinder
Woudparelmoervlinder
Zilveren maan
Zilverstreephooibeestje
Zilvervlek
Zwartsprietdikkopje
 





  © 2014 Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek - Disclaimer Home Contact Sitemap English Home Contact Sitemap Nederlands Vlaanderen Logo INBO