Over INBOKenniscentrumPublicatiesDienstverleningLinks
Zilveren maan
(Boloria selene)
 
Home > Kenniscentrum > Fauna > Insecten > Dagvlinders > Verspreiding > Zilveren maan
 

 

Ecologie

De Zilveren maan is vooral te vinden in schrale vochtige gras- en hooilanden in de buurt van (broek)bossen. De vlinder vliegt in twee generaties per jaar waarvan de tweede partieel is: de eerste vliegt van midden mei tot eind juni (met een piek tussen 10 mei en 10 juni) en de tweede van begin juli tot eind augustus (met een piek tussen 20 juli en 10 augustus).
De wijfjes zetten de eitjes afzonderlijk af op of in de buurt van voornamelijk Moerasviooltje. Op plaatsen waar de Zilveren maan voorkomt zijn minimaal 30 waardplanten per m≤ nodig maar 50-100 per m≤ is ideaal. De voorkeur gaat hierbij uit naar waardplanten in een mozaÔekvormige vegetatiestructuur. Soms laat het wijfje haar eitjes gewoon vallen tijdens de vlucht op maximaal 20 cm van de waardplanten. Vooral in het voorjaar verkiezen de wijfjes planten in een open vegetatie, maar in de zomermaanden worden ook eitjes afgezet op planten die half verscholen zijn in de vegetatie. De rupsen zijn vrij mobiel en kunnen bij het uitsluipen actief op zoek gaan naar nabijgelegen waardplanten. Ze mijden direct zonlicht en voeden zich slechts kortstondig om zich dan weer snel terug te trekken tussen het strooisel. De overwintering gebeurt als rups. In het laatste rupsstadium spint de rups laag in de vegetatie een zijden structuur waarin ze verpopt. Mannetjes vliegen meestal traag en laag boven de vegetatie rond op zoek naar maagdelijke wijfjes die zonnen en nectar zoeken. De Zilveren maan is een honkvaste soort, die zelden afstanden aflegt die groter zijn dan 500 meter. Vooral het gebrek aan nectar zet de soort aan tot zwerven.

Verspreiding

Het areaal van de Zilveren maan strekt zich uit van Noord-ScandinaviŽ tot Midden-Spanje en van West-Frankrijk en Groot-BrittanniŽ tot in AziŽ.
De Zilveren maan was vroeger vrij zeldzaam, maar is vermoedelijk sinds 1994 uitgestorven. Sinds het begin van de 20ste eeuw neemt de grootte van het verspreidingsgebied voortdurend af. Vroeger was de Zilveren maan vooral te vinden in de Antwerpse en Limburgse Kempen, in het Hallerbos, ZoniŽnbos en Meerdaalbos en in het Hageland, maar ook in West- en Oost-Vlaanderen zijn enkele waarnemingen van deze soort bekend (De Panne in 1966 en 1979 al zou de soort hier verward kunnen zijn met de Kleine parelmoervlinder, Zedelgem in 1901, Eeklo in 1922, Asper in 1938, Waarschoot in 1891 en 1922 en Melle in 1909, 1917 en 1922). Na 1991 is de Zilveren maan nog slechts op twee plaatsen waargenomen in de vallei van de A-beek in Limburg; tijdens een veldbezoek in 1997 werden er geen exemplaren van deze soort meer waargenomen; op ťťn van de twee plaatsen was zelfs de waardplant niet meer aanwezig.
In WalloniŽ is de Zilveren maan vrij lokaal in de Condroz en in de Vallei van de Samber en de Maas en in de Lorraine, maar vrij ruim verspreid in de Fagne-Famenne-Calestienne en in de Ardennen. In Nederland is het een vrij zeldzame standvlinder, die vooral in het noorden waargenomen wordt. In Duitsland komt de soort voornamelijk in het oosten van het land voor. In Groot-BrittanniŽ is de soort vooral te vinden aan de westkust, maar ook in het uiterste zuiden van Engeland.

Vroegere verspreiding (<1991)

Behoud

De Zilveren maan geniet geen wettelijke bescherming in Vlaanderen. Op de Vlaamse Rode Lijst staat de soort in de categorie Met uitsterven bedreigd, maar momenteel is de soort vermoedelijk uitgestorven. Op de Belgische Rode Lijst staat de soort in de categorie Kwetsbaar, maar op Europese schaal is ze niet bedreigd.
De voornaamste oorzaken van de achteruitgang van de Zilveren maan zijn verdroging (door het rechttrekken van beken in valleigebieden) en vermesting van schrale, vochtige graslanden door een intensiever landbouwgebruik.
Bij het natuurbeheer, moet er in de eerste plaats voor gezorgd worden dat de leefgebieden voldoende vochtig blijven of gemaakt worden. Bovendien moeten de leefgebieden vrij groot zijn (minimum 10 hectare) en moet de dichtheid aan waardplanten voldoende hoog zijn. Gefaseerd maaibeheer is voor de Zilveren maan een geschikte beheersmaatregel waarbij er best gemaaid wordt tussen midden juni en midden juli of na midden augustus (om een voldoende groot nectaraanbod te behouden voor de vlinders van de tweede generatie). Ook het regelmatig creŽren van kapvlakten in vochtige bossen is een gunstige maatregel voor de soort. Aangezien de Zilveren maan niet erg mobiel is en de dichtstbijgelegen populaties vrij ver weg liggen, is spontane herkolonisatie zo goed als uitgesloten. Herintroductie zou de soort kunnen terugbrengen, maar onderzoek zal moeten uitmaken waarom de meest recente vliegplaatsen in de vallei van de A-beek ongeschikt geworden zijn. Elders in de Kempen lijken er nog geschikte leefgebieden aanwezig te zijn, maar ook hier moet onderzoek verricht worden alvorens herintroductie overwogen kan worden.

 

 
Aardbeivlinder
Adippevlinder
Argusvlinder
Atalanta
Bont dikkopje
Bont zandoogje
Boomblauwtje
Bosparelmoervlinder
Boswitje
Bretons spikkeldikkopje
Bruin blauwtje
Bruin dikkopje
Bruin zandoogje
Bruine eikenpage
Bruine vuurvlinder
Citroenvlinder
Dagpauwoog
Dambordje
Distelvlinder
Duinparelmoervlinder
Dwergblauwtje
Eikenpage
Geelsprietdikkopje
Gehakkelde aurelia
Gele luzernevlinder
Gentiaanblauwtje
Groentje
Groot dikkopje
Groot geaderd witje
Groot koolwitje
Grote ijsvogevlinder
Grote parelmoervlinder
Grote vos
Grote weerschijnvlinder
Heideblauwtje
Heivlinder
Hooibeestje
Icarusblauwtje
Iepenpage
Keizersmantel
Klaverblauwtje
Klein geaderd witje
Klein koolwitje
Kleine heivlinder
Kleine ijsvogelvlinder
Kleine parelmoervlinder
Kleine vos
Kleine vuurvlinder
Koevinkje
Kommavlinder
Koninginnepage
Landkaartje
Moerasparelmoervlinder
Oranje luzernevlinder
Oranje zandoogje
Oranjetipje
Pimpernelblauwtje
Rouwmantel
Sleedoornpage
Spiegeldikkopje
Vals heideblauwtje
Veenhooibeestje
Veldparelmoervlinder
Woudparelmoervlinder
Zilveren maan
Zilverstreephooibeestje
Zilvervlek
Zwartsprietdikkopje
 





  © 2014 Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek - Disclaimer Home Contact Sitemap English Home Contact Sitemap Nederlands Vlaanderen Logo INBO