Over INBOKenniscentrumPublicatiesDienstverleningLinks
Estuariene herstelmaatregelen
 
Home > Kenniscentrum > Beheer & ontwikkeling > Natuurontwikkeling > case studies > Zeeschelde > Estuarien herstel
 

 

Evaluatie van estuariene herstelmaatregelen

In het traject de Lange termijnvisie voor het Schelde-estuarium werd een literatuuronderzoek gewijd aan estuariene herstelmaatregelen, als één van de stappen in het onderzoeksplan van de werkgroep natuurlijkheid. In de literatuurstudie werd de toepasbaarheid onderzocht van estuariene herstelmaatregelen voor het Schelde-estuarium. In principe werden herstelmaatregelen uit alle geografische regio’s beschouwd. De aandacht werd vooral toegespitst op in praktijk uitgevoerde en geëvalueerde projecten. Op basis van 70 herstelprojecten werden 21 verschillende maatregelen systematisch beoordeeld. Deze informatie werd in een Access databestand ingevoerd en verwerkt. Na evaluatie werd elke maatregel beoordeeld op de toepasbaarheid voor de Schelde en op de bijdrage die ze zouden leveren aan een beter ecologisch functioneren van het estuarium. Tenslotte werden algemene bevindingen en aanbevelingen met betrekking tot estuariene herstelprojecten samengevat.

Maatregelen die meer ruimte aan het Schelde-estuarium geven door uitbreiding van het intergetijdengebied kunnen een substantiële versterking van haar ecologische functies bewerkstelligen. Hiertoe behoren onder andere ontpolderen door dijkdoorbraken of door het introduceren van een gecontroleerd gereduceerd getij met permanent sluisbeheer en het afgraven van opgehoogde buitendijkse gebieden. Ook het herstellen van natuurlijke overgangen en habitatuitbreiding voor estuariumgebonden soorten komen het ecologisch herstel van het estuarium ten goede. Maatregelen die het intergetijdengebied uitbreiden ten koste van ondiepwatergebieden, zoals de constructie van rijsendammen en sedimentsuppletie, worden minder positief beoordeeld omdat het ene waardevolle habitat verruild wordt voor een ander. Schorfixatie of -verdediging kan noodzakelijk zijn om te redden wat er nog rest maar belemmert de typische estuariene dynamische processen. Het wordt niet beschouwd als een ecologische herstelmaatregel maar eerder als mitigatie of verzachting. Natuurvriendelijke uitvoeringsalternatieven van infrastructuurwerken zoals dijkverdediging vallen in dezelfde categorie. Maatregelen die erop gericht zijn om natuurlijke processen te versnellen, te sturen of te verhinderen worden eerder negatief beoordeeld omdat ze autonome ontwikkelingen tegengaan. Hiertoe behoren onder andere vegetatiegerichte maatregelen zoals aanplanten, bemesten of vraatbescherming.

Herstelmaatregelen resulteren zelden in gebieden met een ecologische functionaliteit die vergelijkbaar is aan die van natuurlijke gebieden. Het behoud van de resterende natuurlijke ecosystemen is dus veruit te verkiezen boven compensatie of mitigatie en moet ten allen tijden maximaal nagestreefd worden. Indien behoud onmogelijk is moet voor compensatie door herstel gedacht worden aan een ratio die hoger is dan 1:1. Bovendien blijkt dat het herstellen van ecologische functies een langdurig proces is. Daarom moeten compenserende herstelmaatregelen uitgevoerd zijn vooraleer het te compenseren habitat wordt vernietigd.

Dit project is afgerond in 2000.


 Literatuuronderzoek naar estuariene herstelmaatregelen


Dick Van Oevelen, Erika Van den Bergh, Tom Ysebaert

 

 
KBR
Ontpoldering
Estuarien herstel
Ecologisch herstelplan
Ketenisse
Paddebeek
Paardeschor
Heusden
 





  © 2014 Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek - Disclaimer Home Contact Sitemap English Home Contact Sitemap Nederlands Vlaanderen Logo INBO