In opdracht van de Waterwegen en Zeekanaal NV  (W&Z) onderzoekt het INBO de natuurfunctie van de bevaarbare waterlopen.

Hierbij wordt nagegaan welke mogelijkheden er zijn om de natuurwaarden van de rivier of het kanaal en het aanpalend gebied te ontwikkelen of minstens te behouden. Alhoewel W&Z geen bevoegdheid heeft buiten de waterweg, is in het kader van integraal waterbeheer een totaalbeeld van de omgeving van de waterloop wenselijk. W&Z kan dan bij infrastructuur- en beheerswerken ten volle rekening houden met de natuuraspecten van de waterloop.

Volgende aspecten komen in de studies aan bod:

• juridisch- en beleidskader.
• beschrijving van de actuele en historische toestand van bevaarbare waterlopen en hun aanpalende gebieden/valleien. Hierbij worden abiotische (geomorfologie, reliëf, hydrologie, ...) en biotische (flora, fauna en ecotopen) factoren en processen geïnventariseerd zodat de natuurwaarden in kaart kunnen gebracht worden.
• op basis van de vorige gegevens en een aantal randvoorwaarden vanuit maatschappelijk oogpunt, worden natuurpotenties nagegaan. Hoe deze potenties op het terrein kunnen gerealiseerd worden, wordt uitgewerkt in verschillende natuurontwikkelingscenario's.

De ecologische gebiedsvisies resulteren in een streefbeeld voor de natuurfunctie van de waterloop. Deze natuurstreefbeelden dienen in een later stadium gezamenlijk bekeken te worden met de ontwikkelde streefbeelden van de overige functies van de waterweg. 

Er werden gebiedsvisies opgemaakt voor volgende waterlopen: Grensmaas, IJzer, Durme, Bovenschelde, Toeristische Leie, Gekanaliseerde Leie, Dender en kanaal Gent-Brugge, Moervaart en Durmekanaal, Leopoldkanaal en de Bergenvaart.

Andy Van Kerckvoorde (Kanaal Gent-Brugge, Leopoldkanaal, IJzer)
Maud Raman (Toeristische Leie, Gekanaliseerde Leie)
Sophie Vermeersch (Grensmaas, Durme, Dender, Moervaart en Durmekanaal)